Menu
Jadłospis
Jadłospis od 02.11.2026r. do 06.11.2026r.
PONIEDZIAŁEK
ALERGENY 1,3,4,7,10,12
Śniadanie:
chleb słonecznikowy z masłem (80g-215 kcal), kiełbasa krakowska podsuszana (40g-48 kcal), papryka świeża (20g-6 kcal), sałata rzymska, kawa (250ml-43 kcal), kalarepa (14g-5 kcal), pestki dyni (4g-22 kcal) [339 kcal]
Obiad:
barszcz biały z ziemniakami (250g-110 kcal), ryż z musem truskawkowym (200g-212 kcal), kompot wieloowocowy (250ml-30 kcal) [352 kcal]
Podwieczorek:
weka z masłem (30g-81 kcal), pasta z makreli w pomidorach z białym serem (40g-46 kcal), herbata z cytryną (200ml-19 kcal) [146 kcal]
—————————————————————————————————-
WTOREK
ALERGENY 1,3,7,9,10,12
Śniadanie:
chleb graham z masłem (80g-183 kcal), jajko na twardo (40g-51kcal), pomidor (40g-8 kcal), ogórek kiszony (10g-2 kcal), herbata z cytryną (250ml-24 kcal), marchewka (6g-2 kcal), słonecznik łuskany (4g-23 kcal)
[293 kcal]
Obiad:
krem z białych warzyw z groszkiem ptysiowym (250g-156 kcal), podudzia z kurczaka z pieca (70g-153 kcal), ziemniaki (100g-73 kcal), surówka z kapusty pekińskiej z selerem naciowym (papryka, kukurydza:50g-49 kcal), kompot wieloowocowy (200ml-24 kcal) [455 kcal]
Podwieczorek:
budyń czekoladowy [150g-136 kcal]
———————————————————————————————
ŚRODA
ALERGENY 1,3,6,7,10,12
Śniadanie:
chleb wieloziarnisty z masłem (80g-203 kcal), twarożek z miętą (40g-44 kcal), kawa (250ml-43 kcal), papryka świeża (20g-6 kcal) [296 kcal]
Obiad:
zupa z soczewicy z grzankami na wywarze warzywnym (250g-250 kcal), spaghetti z warzywami i sosem pomidorowym (200g-208 kcal), kompot wieloowocowy (250ml-30 kcal) [488 kcal]
Podwieczorek:
jabłko (100g-44 kcal), banan (100g-89 kcal) [133 kcal
————————————————————————————————-
CZWARTEK
ALERGENY 1,3,6,7,10,12
Śniadanie:
chleb pszenno-żytni z masłem (60g-144 kcal), płatki kukurydziane z mlekiem (150g-150 kcal), gruszka (50g-33 kcal), pestki dyni (4g-22 kcal) [349 kcal]
Obiad:
zupa pomidorowa z ryżem (250g-177 kcal), kotlet mielony wieprzowy z pieca (70g-140 kcal), ziemniaki (100g-73 kcal), kapusta kiszona zasmażana z koperkiem (50g-51 kcal) kompot wieloowocowy (250ml-30 kcal) [471 kcal]
Podwieczorek:
kisiel malinowy z jogurtem naturalnym [150g-110 kcal]
—————————————————————
PIĄTEK
Alergeny 1,3,4,7,10,12
Śniadanie:
chleb słonecznikowy z masłem (80g-215 kcal), pasta z makreli i jajek ze szczypiorkiem i rzodkiewką (40g-46 kcal), pomidor (40g-8 kcal), kawa (250ml-43 kcal), papryka świeża (20g-6 kcal) [322 kcal]
Obiad:
zupa ogórkowa z ziemniakami na wywarze warzywnym (250g-165 kcal), ryż z warzywami (150g-132 kcal), kompot wieloowocowy (250ml-30 kcal) [327 kcal]
Podwieczorek:
mus owocowy bez dodatku cukru (100g-59 kcal), biszkopty bez dodatku cukru (5g-20 kcal) [79 kcal]
Alergeny
Wędliny mogą zawierać śladowe ilości 9,10,11 według oświadczenia producenta.
Informacja o alergenach
Alergeny w żywności
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (rozporządzenie obowiązuje od 13 grudnia 2014 r.,), wymaga, aby nazwa substancji lub produktu powodującego alergię lub reakcję nietolerancji była podkreślona za pomocą pisma wyraźnie odróżniającego ją od reszty wykazu składników, np. za pomocą czcionki, stylu lub koloru tła.
- Zboża zawierające gluten (pszenica, jęczmień, żyto, owies, kamut , orkisz)– białka alergenne występująca w zbożach to prolaminy: gliadyna pszenicy, sekalina żyta, hordeina jęczmienia, awenina owsa. Niestety są to alergeny występujące powszechnie w przemyśle, trudne do wyeliminowania.
- Białka mleka krowiego – około 30 różnych białek o potencjalnym charakterze alergennym stanowiących ok. 30-35 g masy w litrze. Najpopularniejsze to kazeina (w skład kazeiny wchodzą cztery różne frakcje: α S1, α S2, β i k) i białka serwatkowe (α-, β-laktoglobuliny). Cząsteczka kazeiny jest odporna na działanie wysokich temperatur, ale wrażliwa na obecność proteinaz i egzopeptydaz. Łatwo ulega hydrolizie proteolitycznej podczas procesów trawiennych. Homologi kazeiny mleka krowiego występujące w mleku innych zwierząt, np. kozy czy kobyły, są w 80-90% identyczne pod względem budowy chemicznej, co wskazuje na bezzasadność wprowadzania tych rodzajów mleka do diety alergików. Pacjenci uczuleni na kazeinę są z reguły alergikami wrażliwymi na wszystkie cztery frakcje tego białka. Immunologiczna obrona organizmu wyrażająca się powstawaniem przeciwciała antykazeinowych klasy IgE wiąże się ze zjawiskiem reakcji krzyżowych pomiędzy epitopami poszczególnych frakcji kazeinowych
- Jaja– 56-61% to białko i 27-32% to żółtko. Białko jaja to głównie woda (ok. 88%) i część białkowa (ok. 10%), która stanowi najważniejsze źródło alergenów. Najczęściej uczulającym białkiem jest owotransferyna (53%), owomukoid (38%), owoalbumina (32%) oraz lizozym (15%). Żółtko zaś składa się z wody (50%), lipidów (34%) i białka (16%). Wśród białek obecnych w żółtku jaja liwityna, która może uczulać poprzez drogi oddechowe.
- Ryby – alergia na ryby jest głównie mediowana mechanizmem zależnym od IgE, głównym alergenem jest białko mięśnia ryby – parwalbumina – białko termostabilne, a więc reakcję niepożądaną może wyzwalać zarówno ryba surowa, jak i gotowana. U bardzo wrażliwych osób wdychanie oparów gotowanej ryby może wywołać napad duszności astmatycznej lub reakcję innego typu. Ryby zawierają dwa rodzaje alergenów; wspólne wszystkim rybom oraz swoiste gatunkowo. Około 50% osób z alergią reaguje na wszystkie gatunki ryb, pozostali tylko na jeden gatunek. Stwierdzono, że nie ma reakcji krzyżowych ryb z pokarmami spoza grupy ryb, w tym i z grupą skorupiaków. W ostatnich latach wzrosło znaczenie produktów otrzymanych ze skóry i kości rybich takich jak żelatyna rybia, które mogą nadal posiadać aktywność alergenową pod postacią kolagenu. Ma to szczególne znaczenie wobec użycia żelatyny rybiej do produkcji szczepionek. Mączka rybna może być zawarta w różnych formach pożywienia, stanowić tak zwany ukryty alergen i tym samym utrudniać identyfikację czynnika sprawczego.
- Skorupiaki– rozróżnia się ok. 30 jadalnych gatunków skorupiaków, m. in. krewetki, kraby, langusty i raki. Wyizolowano kilka białek o silnych właściwościach alergennych pochodzących od skorupiaków (najpopularniejsza to tropomiozyna). Oszacowano, że spożycie 1÷2 krewetek średniej wielkości jest w stanie pobudzić reakcję anafilaktyczną u uczulonych osób.
- Orzechy – grupa ta obejmuje orzechy rosnące na drzewach w różnych strefach klimatycznych, m.in. migdały, orzechy brazylijskie, orzechy laskowe czy pistacje i nerkowce. Stwierdzono, że alergenami są dwa białka, zidentyfikowane jako 2S albumina (homologiczna pod względem budowy z alergenem orzecha włoskiego , oraz konglutyna gamma w 60% homologiczna z konglutyną gamma nasion łubinu Lupinus albus i z białkiem 7S soi Glycine max. Obydwa alergeny migdałów reagowały krzyżowo z alergenami orzechów włoskich i laskowych. Orzechy brazylijskie także posiadają w swojej strukturze białka o potencjale alergennym. Najsilniejszym alergenem jest białko 2S albumina, o dużej zawartości metioniny.
- Orzechy ziemne (arachidowe) należą do rodziny roślin strączkowych. Stanowią wartościowy składnik żywności, ale jednocześnie są popularnym źródłem wielu silnych alergenów. Około 7-10% białka ogółem zawiera substancje białkowe o stwierdzonym charakterze alergennym. Dwoma najbardziej znanymi, wyizolowanymi i scharakteryzowanymi alergenami orzechów arachidowych są białka Ara h 1 i Ara h 2. Alergia na orzechy arachidowe jest często chorobą całego życia i może powodować silne, nawet zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne na niewielkie nawet ilości wchodzącego w skład tych orzechów białka (na przykład w niedomytych naczyniach kuchennych).
- Soja – głównym scharakteryzowanym alergenem soi jest Gly m 1, białko o masie cząsteczkowej 30 kDa, występujące we frakcji 7S ekstraktu soi Alergen Gly m1 w 30% posiada identyczną budowę jak Der p1, główny alergen kurzu, który także jest proteazą tiolową. Stwierdzono również obecność innych alergenów, które oznaczono jako Gly m2, Gly m3, Gly m Bd30k. Zidentyfikowano również alergeny występujące w lecytynie sojowej, która jest stosowana powszechnie jako emulgator w procesach technologicznych przemysłu spożywczego, farmacji i produkcji kosmetyków. Lecytyna składa się głównie z fosfolipidów, aczkolwiek potwierdzono także obecność białek powodujących reakcje IgE-zależne.
- Sezam – ziarna sezamu są znane jako silne alergeny, powodujące ostre reakcje u uczulonych osób z dużym ryzykiem szoku anafilaktycznego. W doustnym podaniu dawka 30 mg ziarna sezamu lub 1 – 5 ml oleju sezamowego może wzbudzić reakcję alergiczną u osób uczulonych. Zidentyfikowano do tej pory kilka alergennych protein w sezamie, są to głównie albuminy.
- Dwutlenek siarki i siarczyny(E 220-228) zawarty w licznych środkach spożywczych jako konserwanty lub antyoksydanty. U niektórych ludzi siarczyny mogą wywołać zagrażające życiu reakcje nietolerancji, stany astmatyczne, pokrzywkę, obrzęk Quinckego i wstrząs anafilaktyczny. Ocenia się, że nadwrażliwość na siarczyny występuje u 5-10% astmatyków. Środki spożywcze zawierające siarczyny to: suszone owoce (morele, gruszki, brzoskwinie, ananasy, jabłka, winogrona), chrzan tarty, żel owocowy, płynna pektyna, szparagi, seler, cebula, kapusta, rzepa, pasternak – ale tylko w postaci wyrobów, suszonych, siekana cebula i czosnek, cebula w occie, wyroby ziemniaczane (czerwona mączka ziemniaczana, mrożone produkty ziemniaczane, ziemniaki cięte i siekane), wino, wino musujące kwas cytrynowy .
- Gorczyca jest popularną przyprawą składającą się głownie z oleju, glikozydów i ponad 20 % białek. Białka te mogą wywołać reakcję alergiczną. Alergeny z gorczycy są ponadto białkami odpornymi na rozkład termiczny i działanie enzymów. Gorczyca bywa obecna w wielu rodzajach żywności jako zanieczyszczenie powstałe na linii produkcyjnej szczególnie w przypadkach gdy stosowano przyprawy.
- Łubin – biologicznie spokrewniony z orzeszkami ziemnymi i tak jak one zawiera białka alergenne. Nasiona łubinu stosowane są w przemyśle spożywczym jako dodatek do mąk i jako wypełniacz w niektórych produktach (np.: zup, do produkcji wyrobów czekoladopodobnych. Łubin stosuje się alternatywnie dla produktów sojowych jest też składnikiem produktów energetycznych dla sportowców.
- Seler należy do najczęściej uczulających warzyw. Na tego typu uczulenie najbardziej narażone są osoby dorosłe. Rośliny z tej samej rodziny, czyli marchewka, pietruszka lub koper włoski powodują występowanie reakcji krzyżowych.
- Mięczaki, takie jak małże, kalmary, ostrygi, ślimaki oraz ośmiornice – są dość rzadko spotykanym czynnikiem wywołującym alergie, jednak trafiły na listę silnych alergenów ponieważ charakteryzują się silnymi objawami klinicznymi aż do zagrażających życiu.
- Wędliny mogą zawierać śladowe ilości soi, selera, gorczycy, nasion sezamu – według oświadczenia producenta.







